Co powinno zawierać nowoczesne lotniskowe zaplecze techniczne?

Jeszcze kilkanaście lat temu zaplecze techniczne na lotnisku kojarzyło się głównie z kilkoma hangarami, warsztatami i magazynami. Dziś skala jest zupełnie inna. Mówimy raczej o rozbudowanym zapleczu infrastrukturalnym, które w dużej mierze decyduje o tym, czy lotnisko działa sprawnie, bezpiecznie i opłacalnie. W praktyce to właśnie ta część, niewidoczna dla pasażerów, utrzymuje cały port w ruchu.

Infrastruktura, o której pasażer zwykle nie myśli

Z perspektywy podróżnego lotnisko to terminal, kontrola bezpieczeństwa i pas startowy. Cała reszta dzieje się gdzieś w tle. Tymczasem to właśnie tam pracują systemy i obiekty, które pozwalają na obsługę samolotów, paliwa, bagażu i setek operacji dziennie. Bez nich ruch lotniczy zwyczajnie by się zatrzymał.

Na zaplecze techniczne składają się m.in.:

• hangary do przeglądów i napraw samolotów,
• warsztaty dla sprzętu naziemnego,
• magazyny części i materiałów eksploatacyjnych,
• infrastruktura dla służb ratowniczo-gaśniczych,
• systemy energetyczne i teleinformatyczne,
• monitoring oraz rozwiązania odpowiadające za bezpieczeństwo.

Rozwój tej infrastruktury nie jest przypadkowy. Ruch lotniczy po pandemii szybko wrócił do wcześniejszego poziomu, a w wielu regionach go przekroczył. Potwierdzają to dane publikowane przez IATA. Dla zarządców lotnisk oznacza to jedno – zaplecze techniczne musi nadążać za rosnącą liczbą operacji.

Hangary – miejsce, w którym samoloty naprawdę „pracują”

Hangary pozostają jednym z najważniejszych elementów całej infrastruktury. To tam samoloty trafiają na przeglądy, naprawy i wszelkie prace serwisowe. Wymagania wobec takich obiektów są bardzo konkretne: odpowiednia wysokość i rozpiętość, systemy przeciwpożarowe, instalacje sprężonego powietrza, stanowiska diagnostyczne oraz zaplecze socjalne dla techników.

Coraz częściej hangary projektuje się tak, aby można je było rozbudować w przyszłości. W praktyce oznacza to konstrukcje modułowe – dziś mniejsze, jutro powiększone, jeśli pojawi się taka potrzeba. Dzięki temu lotnisko nie musi co kilka lat zaczynać inwestycji od zera.

Hale namiotowe – szybkie rozwiązanie, gdy czas ma znaczenie

Nie każdą potrzebę da się uzasadnić budową stałego budynku. Właśnie w takich sytuacjach pojawiają się hale namiotowe. Na wielu lotniskach pełnią rolę tymczasowych hangarów, albo przestrzeni serwisowej dla sprzętu naziemnego.

Takie konstrukcje produkują wyspecjalizowane firmy, które dostosowują hale do specyfiki branży lotniczej. Mogą one mieć duże bramy, systemy ogrzewania czy izolację, więc nie są to już tylko „prowizoryczne namioty”, ale często w pełni funkcjonalne obiekty wykorzystywane przez dłuższy czas.

Ich największą zaletą jest szybkość realizacji. Tam, gdzie budowa tradycyjnego obiektu trwałaby lata, hala może stanąć w ciągu kilku tygodni i przy znacznie mniejszej liczbie formalności.

Sprzęt naziemny też potrzebuje swojego zaplecza

Samoloty są najbardziej widoczne, ale to tylko część lotniskowej rzeczywistości. Na płycie lotniska pracują dziesiątki, a czasem setki pojazdów: holowniki, autobusy, schody pasażerskie, pojazdy do odladzania czy sprzęt do obsługi bagażu. Każdy z nich wymaga regularnych przeglądów i miejsca do przechowywania.

Z tego powodu porty lotnicze inwestują w wyspecjalizowane centra serwisowe, które obejmują:

• stanowiska diagnostyczne,
• warsztaty mechaniczne i elektryczne,
• infrastrukturę do ładowania pojazdów elektrycznych,
• systemy do zarządzania i śledzenia floty.

Wraz z rosnącą liczbą pojazdów elektrycznych pojawia się też potrzeba rozbudowy instalacji energetycznych i budowy magazynów energii.

Cyfrowa strona zaplecza – systemy IT

Dziś bez sprawnych systemów informatycznych lotnisko nie byłoby w stanie funkcjonować nawet przez kilka godzin. Oprogramowanie odpowiada za planowanie operacji, kontrolę dostępu, monitoring, a także logistykę części i sprzętu.

Za kulisami działają więc serwerownie i centra danych, które dla pasażerów są całkowicie niewidoczne, ale dla funkcjonowania portu lotniczego mają kluczowe znaczenie. Awaria takiego systemu potrafi sparaliżować ruch równie skutecznie jak problemy na pasie startowym.

Odporność infrastruktury – lekcja z ostatnich lat

Ostatnie lata pokazały, jak ważne jest przygotowanie infrastruktury na sytuacje kryzysowe – od pandemii po ekstremalne zjawiska pogodowe. Dlatego w nowych projektach coraz większy nacisk kładzie się na redundancję i możliwość działania w trybie awaryjnym.

Chodzi przede wszystkim o:

• zapasowe źródła zasilania,
• alternatywne centra danych,
• niezależne systemy łączności,
• zabezpieczenia przeciwpowodziowe i przeciwpożarowe.

Skalę wyzwań i rosnące obciążenie europejskiej przestrzeni powietrznej dobrze opisuje raport EUROCONTROL. Analizy te pokazują, jak duże znaczenie ma dziś wydolność infrastruktury lotniskowej.

Ekologia i koszty – dwa powody, dla których zaplecze się zmienia

Coraz częściej przy projektowaniu zaplecza technicznego bierze się pod uwagę nie tylko wydajność, ale też wpływ na środowisko. Pojawiają się instalacje fotowoltaiczne, systemy zbierania i ponownego wykorzystania wody deszczowej czy rozwiązania ograniczające hałas i emisję spalin. Dla lotnisk nie jest to już wyłącznie kwestia wizerunku. Takie inwestycje w wielu przypadkach realnie obniżają koszty eksploatacji i pozwalają lepiej przygotować się na przyszłe wymagania regulacyjne.

Artykuł zewnętrzny